Aleksandra Wójcik
Aleksandra Wójcik, adwokat, zajmuje się indywidualnym i zbiorowym prawem pracy, w szczególności kwestiami dotyczącymi nawiązywania i rozwiązywania stosunku pracy oraz problematyką mobbingu, dyskryminacji i równego traktowania w zatrudnieniu, a także transgranicznymi aspektami prawa pracy. Doradza klientom w zakresie m.in. legalizacji pracy i pobytu obywateli państw trzecich w Polsce, delegowania obywateli państw trzecich do Polski oraz delegowania obywateli polskich za granicę.
Decyzję o rozwiązaniu umowy o pracę warto każdorazowo poprzedzić kompleksową oceną ryzyka. Powód, który na pierwszy rzut oka wydaje się wystarczający do zwolnienia pracownika, nie zawsze uzasadnia takie działanie z perspektywy przepisów prawa. Te, co do zasady, wymagają wskazania przyczyny rozwiązania umowy o pracę, a jej brak bądź nieprawidłowe sformułowanie otwierają pracownikowi drogę do dochodzenia roszczeń na drodze sądowej.
Sporów dotyczących zwolnień nie brakuje. Według statystyk prowadzonych przez Ministerstwo Sprawiedliwości stanowią one drugą pod względem liczby kategorię wszystkich spraw wnoszonych przez pracowników. W I półroczu 2025 r. odnotowano 8 927 spraw o zasadność wypowiedzenia i 5 864 sprawy dotyczące zwolnień dyscyplinarnych. W całym 2024 r. było ich odpowiednio 10 599 i 7 152, a w 2023 r. – 9 133 i 6 627.
Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądowym przyczyna wypowiedzenia powinna być prawdziwa, konkretna, zrozumiała, aktualna i zasadna (por. uchwała SN z 27 czerwca 1985 r., III PZP 10/85).
Szeroko pojęta transparentność płac stała się przedmiotem licznych dyskusji w związku z implementacją dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2023/970/UE do polskiego porządku prawnego. Choć pełne wdrożenie dyrektywy jest jeszcze przed nami (i prawdopodobnie nastąpi później niż pierwotnie zakładano), w zakresie rekrutacji istotne zmiany obowiązują już od 24 grudnia 2025 r. Pierwsze miesiące stosowania nowych regulacji pokazały, że choć same przepisy są stosunkowo krótkie, budzą one wiele wątpliwości interpretacyjnych – zarówno po stronie pracodawców, jak i kandydatów.
Pandemia COVID-19 istotnie wpłynęła na organizację pracy – szczególnie w sektorze usługowym, ale także w obszarze pracy umysłowej oraz administracyjno-biurowej. Aby ograniczyć ryzyko zakażenia, tam gdzie było to możliwe, wielu pracowników przeszło na tryb pracy zdalnej, a spotkania służbowe przeniesiono do przestrzeni wirtualnej. Taki model szybko zyskał na popularności i był stopniowo coraz szerzej wdrażany, również po ustąpieniu największych fal zachorowań.
Kontrola Państwowej Inspekcji Pracy (PIP) nie musi budzić wielkich obaw – kluczem jest odpowiednie przygotowanie. Przejrzysta organizacja wewnętrzna, znajomość obowiązujących przepisów oraz świadomość uprawnień inspektora pracy pozwalają sprawnie przejść przez kontrolę.
W 2025 roku PIP planuje przeprowadzić 55 tysięcy kontroli w zakładach pracy – zgodnie z zapowiedziami Głównego Inspektora Pracy mają one dotyczyć w szczególności zatrudnienia cudzoziemców, pracy zdalnej, równego wynagradzania oraz ochrony sygnalistów.
Aby zminimalizować ryzyko, że kontrola wykaże niezgodności, warto zawczasu przeanalizować obowiązujące w zakładzie procedury wewnętrzne i stosowane wzory dokumentów.
Mediacja jest jednym ze sposobów polubownego rozwiązywania sporów, w tym sporów sądowych z zakresu prawa pracy. W praktyce mediację prowadzi się zasadniczo we wszystkich rodzajach sporów pracowniczych, a w szczególności w sprawach związanych z rozwiązaniem umów o pracę, wypłatą bonusów czy innych należności ze stosunku pracy, mobbingiem czy molestowaniem seksualnym.
15 października w wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów pojawiły się główne założenia dokumentu zatytułowanego „Odzyskać kontrolę. Zapewnić bezpieczeństwo. Kompleksowa i odpowiedzialna strategia migracyjna Polski na lata 2025-2030”, a już dwa dni później – 17 października – opublikowano pełen tekst strategii. W założeniu strategia ma wyznaczać kierunki zmian prawa imigracyjnego w zakresie, m.in.: