Polska wprowadziła już jedno z takich rozwiązań w postaci karty pobytu CUKR, choć nie jest ono dostępne dla wszystkich beneficjentów ochrony czasowej. W większości państw członkowskich podobne mechanizmy nadal jednak nie funkcjonują. Jednocześnie pojawiają się obawy, że administracje krajowe nie byłyby w stanie sprawnie obsłużyć masowego napływu wniosków o zmianę statusu pobytowego, co mogłoby prowadzić do wielomiesięcznych opóźnień.

W związku z tym na poziomie unijnym rozpoczęto prace nad kolejnym przedłużeniem ochrony czasowej – tym razem do 4 marca 2028 r. Sam pomysł przedłużenia wydaje się cieszyć szerokim poparciem, ale trwają dyskusje nad ograniczeniem możliwości uzyskania ochrony przez niektóre kategorie nowych wysiedleńców. Chodzi przede wszystkim o obywateli Ukrainy płci męskiej w wieku poborowym, którzy przybyliby do UE już po wejściu w życie nowych zasad. Rozważane ograniczenia nie powinny natomiast dotyczyć mężczyzn, którzy uzyskali ochronę czasową wcześniej i nadal z niej korzystają.

Z nieoficjalnych informacji po ostatnim posiedzeniu Rady ds. Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych wynika, że takie rozwiązanie popiera wiele państw członkowskich, w tym Polska. Według doniesień podobne postulaty mogą również pochodzić od strony ukraińskiej. W efekcie wprowadzenie ograniczeń dla części nowych wysiedleńców wydaje się obecnie najbardziej prawdopodobnym wariantem przedłużenia ochrony.

Kolejnym krokiem będzie przygotowanie przez Komisję Europejską projektu odpowiednich rozwiązań. Następnie decyzję w sprawie dalszego obowiązywania ochrony czasowej będzie musiała podjąć Rada UE. Oczekuje się, że nastąpi to najpóźniej we wrześniu 2026 r.